Cinsel Temasla Bulaşan Hastalıklar (CTBH)

Cinsel temasla bulaşan hastalıklar (CTBH), dünya genelinde en yaygın enfeksiyöz hastalıklar arasında yer almakta olup her yıl milyonlarca yeni vaka tespit edilmektedir. Pek çok CTBH başlangıçta belirti vermez ya da çok hafif semptomlarla seyreder; bu durum hem tanıyı geciktirir hem de farkında olmadan başkalarına bulaşma riskini artırır. Erken tanı ve doğru tedavi; komplikasyonların önlenmesi, sağlığın korunması ve bulaşma zincirinin kırılması açısından kritik önem taşır. Kliniğimizde gizlilik ilkesi çerçevesinde uzman değerlendirme ve tedavi hizmeti sunulmaktadır.

Cinsel Temasla Bulaşan Hastalıklar Nelerdir?

CTBH; bakteriyel, viral, paraziter veya mantar kaynaklı olabilir:

Sifiliz (frengi): Treponema pallidum bakterisinin neden olduğu, evre evre ilerleyen sistemik hastalık; tedavi edilmezse kalp ve sinir sistemini etkileyebilir
Gonore (belsoğukluğu): Neisseria gonorrhoeae bakterisiyle oluşan; idrar yolu ve üreme organlarını etkileyen enfeksiyon
Klamidya: Chlamydia trachomatis ile oluşan; genellikle semptomsuz seyreden, kısırlık ve ektopik gebelik komplikasyonlarına yol açabilen yaygın enfeksiyon
Genital herpes: Herpes simpleks virüs tip 2 ile oluşan; tekrarlayan ağrılı ülserlerle seyreden kronik viral enfeksiyon
Kondilom akkuminata (genital siğil): HPV ile oluşan; genital ve perianal bölgede yumuşak kabarıklıklar; bazı HPV tipleri kansere yol açabilir
HIV/AIDS: Bağışıklık sistemini tahrip eden, günümüzde antiretroviral tedaviyle kontrol altına alınabilen viral enfeksiyon
Hepatit B: Cinsel yolla bulaşabilen, karaciğeri etkileyen viral enfeksiyon; aşıyla önlenebilir
Trikomoniyaz: Trichomonas vaginalis parazitinin neden olduğu; kadınlarda akıntı ve kaşıntıyla seyreden enfeksiyon
Mollusküm kontagiozum: Cinsel temas dahil çeşitli yollarla bulaşabilen, göbek noktalı, sedefimsi papüllerle karakterize viral deri enfeksiyonu

CTBH Nedenleri ve Bulaşma Yolları

Korunmasız vajinal, anal veya oral cinsel ilişki
Enfekte kişiyle deri ve mukoza teması
Ortak iğne veya şırınga kullanımı (özellikle HIV ve Hepatit B için)
Anneden bebeğe geçiş (perinatal bulaş): Sifiliz, HIV, Herpes, HPV, Gonore
Kan ve kan ürünleri yoluyla

CTBH Belirtileri

Pek çok CTBH asemptomatik seyredebilir. Dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri:

Genital bölgede ülser, yara veya kabarcık oluşumu
Penisin ucundan ya da vajinadan olağandışı akıntı
İdrar yaparken yanma, ağrı veya sık idrara çıkma
Kasıkta ağrısız veya ağrılı lenf bezi şişmeleri
Genital veya perianal bölgede kabarıklıklar (siğil)
Avuç içi ve ayak tabanında kırmızı-kahverengi lekeler (sifiliz)
Yorgunluk, ateş ve gece terlemesi (HIV akut faz)

CTBH Tanı Yöntemleri

Fizik muayene: Genital, oral ve perianal bölgenin dermatolojik incelenmesi
Kan testleri: Sifiliz (VDRL/TPHA/FTA-ABS), HIV, Hepatit B/C serolojisi
Mikroskopi ve kültür: Gonore ve trikomoniyaz tanısında akıntı örneklemesi
PCR testleri: Klamidya, Herpes, HPV gibi enfeksiyonların hassas moleküler tanısı
Pap smear ve kolposkopi: HPV ilişkili servikal değişikliklerin takibi

CTBH Tedavi Seçenekleri

Bakteriyel Enfeksiyonlar

Sifiliz: Penisilin G intramüsküler enjeksiyon; evreye göre doz ayarlanır
Gonore: Seftriakson enjeksiyonu; klamidya eşzamanlı varsa azitromisin veya doksisiklin kombinasyonu
Klamidya: Azitromisin tek doz veya doksisiklin 7 günlük kür

Viral Enfeksiyonlar

Genital herpes: Asiklovir, valasiklovir veya famsiklovir ile alevlenme tedavisi; sık nükslerde baskılayıcı uzun süreli tedavi
HPV/Kondilom: Topikal tedaviler (imikimod, podofylotoksin), kriyoterapi, elektrokoter veya lazer
HIV: Antiretroviral tedavi (ART) ile viral yük baskılanması; erken başlangıç önemlidir
Hepatit B: Antiviral tedavi; aşıyla önlenebilir

Paraziter Enfeksiyonlar

Trikomoniyaz: Metronidazol veya tinidazol; cinsel partnerin de eş zamanlı tedavisi şarttır

Korunma Önerileri

Her cinsel ilişkide doğru ve tutarlı bir şekilde kondom kullanın.
Düzenli CTBH taraması yaptırın; yıllık veya yeni partner değişikliğinde.
HPV ve Hepatit B aşılarını yaptırın.
Şüpheli belirtilerde ilişkiden kaçının ve en kısa sürede dermatologa başvurun.
HIV maruziyeti durumunda 72 saat içinde PrEP/PEP değerlendirmesi için başvurun.
Cinsel partnerinizi tanı konulduğunda bilgilendirin; partner tedavisi enfeksiyon zincirini kırar.

Ne Zaman Dermatologa Başvurmalısınız?

Genital bölgede ülser, yara, kabarıklık veya döküntü fark ettiğinizde
Olağandışı akıntı, yanma veya ağrı şikayetleriniz varsa
Yeni veya çok sayıda cinsel partneriniz olduysa ve tarama yaptırmadıysanız
CTBH tanısı alan bir partnerin söz konusu olduğunu öğrendiyseniz
Hamile iseniz; anneden bebeğe bulaş riski nedeniyle rutin CTBH taraması şarttır

CTBH tanısı alan hastalarımıza gizlilik, saygı ve yargısız bir yaklaşımla destek sunuyoruz. Sağlığınız için geç kalmadan randevu alın.